SIDE

Anıtsal kapıdan girdikten sonra tüm görkemi ile Side’ye gelen ziyaretçileri karşılayan tiyatro, şehir merkezinde ve yarımadanın en dar noktasında yer almaktadır. Tiyatro Pamfilya’nın değil, tüm Anadolu’nun en büyük tiyatroları arasında yer almaktadır. Side Tiyatrosu’nu diğer tiyatrolardan ayıran bir başka özellik yamaca yerleştirilmemiş, üzeri tonoz kemerlerle örtülü çeşitli mekan ve koridorlardan meydana gelen dıştan 20m. yükseklikte iki katlı galeri ile çevrili bir alt yapı üzerine oturmuş olmasıdır. M.S.II.yy.’ın ortalarında yapılmıştır. Ancak yapılan kazılarda tiyatronun daha erken dönemine ait izlere rastlanmıştır. Yüzyıllar boyunca kullanılan Tiyatro M.S.III.yy.’da orkestra meydanını çeviren taş kaide ve en alt oturma sıraları üzerine 1.50m. yükseklikte devşirme kesme taşlardan yapılmış bir duvar oluşturulmuştur ki bu da bize tiyatronun bu dönemde arena olarak kullanıldığını göstermektedir. M.S.IV.yy.’da şehir sur duvarıyla ikiye bölünmesiyle sahne binası sur duvarı olarak kullanılmıştır. M.S.V.-VI.yy.’da Side Piskoposluk Merkezi olarak son refah çağını yaşadığı sürede açık hava kilisesi olarak kullanılmıştır.

Side Yarımadası’nın güney ucunda limanın doğusunda Apollon ve Athena tapınağı yer almaktadır. Bu gün Bizans Dönemi’nden kalan bazalikanın avlusundadır. Tapınaklar üst yüzeyi yontularak teras haline getirilmiş konglamera tabakası üzerine oturmaktadır. Ön tarafında altı yanlarda on bir sütunla çevrili peripteral bir tapınaktır. Side’nin bu iki büyük tapınağı, şehrin iki büyük tanrısı Apollon ve Athena’ya ait olduğu sikkeler üzerindeki betimlemelerden anlaşılmaktadır. Büyük olan tapınak şehrin baş tanrıçası olan Athena’ya, küçük olanı ise Apollona ait olmalıydı. Çünkü sikkeler üzerinde Apollon küçük tapınağın önünde ayakta durmakta Athena ise büyük tapınağın maketini elinde tutmaktadır. Tapınakların her ikisinin de yapımı aynı tarihlerde Side’nin ikinci parlak döneminde M.S.II.yy.’da yapılmıştır.

Side Müzesi 1962 yılında ziyarete açılmıştır. Müze binası M.S.V. yy.dan kalma antik bir hamamdır. Yapı beş bölümden oluşur. Restorasyon sırasında bu beş bölümden üç tanesinin üzerleri kapatılarak Müze sergi salonları elde edilmiştir. Hamamın diğer bölümleri ve bahçesinde de açık sergileme yapılmıştır. Müzede sergilenen yapıtların büyük bölümü 1947-1967 yılları arasında Side’de yapılan kazılar sonucu ortaya çıkarılan eserlerdir. Ord.Prof.Dr.Arif Müfid MANSEL Başkanlığında yapılan bu kazılardan sonra Side’de yapılan kazılara Antik Tiyatro dışında 1999 yılına kadar ara verilmiştir.